Międzymorze. Tradycja i współczesność. Debata w TVP Historia
Maciej Zakrocki
.

Koncepcja Międzymorza - czyli idea federacji państw położonych między Bałtykiem a Morzem Czarnym obecna jest w myśli politycznej od dość dawna. Po raz pierwszy pojawiła się już za czasów Piastów, w XII wieku. Rozwinęła się w jagiellońskiej, wielokulturowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów i wynikała z uwarunkowań geopolitycznych.

Po utracie niepodległości przez Rzeczpospolitą, programy jej wskrzeszenia ograniczały się zwykle planów ponownej integracji Polski, Litwy i Rusi. Jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny - która to między innymi przyniosła Polsce powrót na mapę Europy - Józef Piłsudski przedstawił koncepcję utworzenia federacji państw Europy Środkowej i Wschodniej. W jej skład miały wchodzić - obok odrodzonej Polski - kraje położone między morzami Adriatyckim, Bałtyckim a Czarnym, czyli Estonia, Ukraina, Litwa, Łotwa, Białoruś, Czechosłowacja, Rumunia, Węgry, Jugosławia i ewentualnie Finlandia.

Piłsudski widział w federacji szansę na niedopuszczenie do dominacji Rosji i Niemiec w tym regionie Europy. Idea Józefa Piłsudskiego nie urzeczywistniła się. Ukraina, Litwa i Białoruś widziały w niej zagrożenie dla swoich aspiracji niepodległościowych. Sprzeciwiła się ówczesna Rosja - i oprócz Francji - wiele państw zachodnioeuropejskich.

Realizacji planów Piłsudskiego podjął się po jego śmierci w 1935 roku minister spraw zagranicznych Józef Beck, proponując powstanie "Trzeciej Europy" - sojuszu Polski, Rumunii i Węgier. Plany Becka nie powiodły się, a niedoszłe federacyjne kraje znalazły się po wybuchu II wojny światowej w niemieckiej lub sowieckiej strefie wpływów.

Przemiany polityczne, które zaszły w Europie Środkowo - Południowo - Wschodniej po 1989 roku na nowo przywołały Ideę Międzymorza. Czy idea Międzymorza była obecna w myśli politycznej innych krajów naszego regionu? Jak jest postrzegana dzisiaj? Co nas łączy, a co nas dzieli?

Gośćmi Macieja Zakrockiego będą: Jan Malicki, Yaroslav Hrytsak, Alvydas Nikentaitis, Aliaksandr Krautsevich.

Zapraszamy we wtorek 12 czerwca o 19:55.

reklama
reklama